ทำอย่างไรเมื่อไฟไหม้บนเครื่องบิน

ไฟไหม้บนเครื่องบิน

“ไฟไหม้ ไฟไหม้ ช่วยด้วย !! ไฟไหม้ ช่วยด้วย” หลังจากที่เพื่อนบ้านคุณได้ยินเสียงตะโกนอันดัง ร้องขอการช่วยเหลือ ไม่นานเพื่อนข้างบ้านของคุณก็จะโทรเรียกตำรวจดับเพลิงมาช่วยได้อย่างทันท่วงที แต่ถ้าเหตุการณ์ ไฟไหม้บนเครื่องบิน เกิดขึ้นล่ะ คุณจะทำอย่างไร จะตะโกนแล้วร้องขอให้เพื่อนที่นั่งข้างๆคุณมาช่วย หรือ จะโทรหาตำรวจดับเพลิง ก็คงจะไม่ได้ ก็ต้องเรียกลูกเรือมาจัดการกับสถานการณ์ฉุกเฉินนี้

หลายๆคน มักจะเข้าใจว่าลูกเรือ หรือ พนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน มีหน้าที่เสิร์ฟอาหารและเครื่องดื่มบนเครื่องบิน หรือขายของบนเครื่องบินเท่านั้น แต่ความเป็นจริงแล้ว หน้าที่หลักของลูกเรือคือ การดูแลรักษาความปลอดภัยของผู้โดยสารจากต้นทาง (origin) ไปยังจุดหมายปลายทาง (destination) 

ลูกเรือถูกฝึกอย่างหนักในเรื่องดูแลความปลอดภัยของผู้โดยสารในเรื่องต่างๆ ตั้งแต่ปัญหาเล็กๆเช่น การคาดเข็มขัดนิรภัย การใส่เสื้อชูชีพ ไปจนถึงสถานการณ์วิกฤติต่างๆ เช่น ปัญหาสุขภาพของผู้โดยสาร การตกหลุมอากาศ และ ไฟไหม้บนเครื่องบิน เป็นต้น

บทความที่เกี่ยวข้อง

ถึงแม้ว่าอัตราการเกิดไฟไหม้บนเครื่องบินนั้นจะมีอัตราการเกิดที่น้อยมาก แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มี โดยทั่วไปจะเกิดในช่วงของการบินรักษาระดับ (En route stage) เพราะส่วนใหญ่การเกิดไฟไหม้จะเกิดจากการที่ผู้โดยสารแอบสูบบุหรี่ ในอดีตสายการบินอนุญาตให้ผู้โดยสารสูบบุหรี่บนเครื่องได้ โดยแต่แรกเริ่มสามารถสูบในที่ที่นั่งของตัวเองได้ แล้วก็ค่อยเปลี่ยนเป็น2 แถวสุดท้ายของเครื่อง แต่หลังจาก มีกฎหมายห้ามสูบบุหรี่ในเครื่องบิน สายการบินทุกบริษัทจึงให้บริการแบบเที่ยวบินปลอดบุหรี่ (Non Smoking Flight)  

 

เที่ยวบินปลอดบุหรี่ ไฟไหม้บนเครื่องบิน

สถานที่ที่ผู้โดยสารชอบแอบไปสูบบุหรี่คือในห้องน้ำ เพราะเป็นที่ลับตาคน และสามารถใช้เวลาอยู่ในห้องนั้นได้ระยะเวลาหนึ่ง ยิ่งเป็นการเดินทางระยะยาว (long haul flight)ด้วยแล้ว ช่วงเวลาที่เกิดเหตุจะเกิดหลังจากผู้โดยสารรับประทานอาหารเสร็จแล้ว ในขณะที่ผู้โดยสารท่านอื่นกำลังพักผ่อน ก็มักจะมีผู้โดยสารแอบเข้าห้องน้ำไปสูบบุหรี่ ถึงแม้ว่าเครื่องบินจะมีเครื่องตรวจดักควันไฟอยู่ทั่วเครื่องบินก็ตาม หรือการเดินตรวจตราของลูกเรือ(Cabin Patrol)ทุกๆครึ่งช่วงโมงแล้วนั้น แต่ผู้โดยสารก็จะมีเทคนิคต่างๆ ที่ปิดกั้น การจับควันไฟ อยู่ดี  ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการที่ผู้โดยสารดับก้นบุหรี่ไม่สนิท แล้วนำไปทิ้งในถังขยะที่เต็มไปด้วยกระดาษชำระ ซึ่งเป็นแหล่งของเชื้อเพลิงอย่างดี จึงทำให้เกิดกลุ่มควัน และไฟไหม้ตามมา

กลุ่มควันไม่พึงประสงค์

ทันทีที่พนักงานต้อนรับเจอกลุ่มควันไม่พึงประสงค์นั้นก็จะมีขั้นตอนการปฏิบัติคร่าวๆของลูกเรือดังต่อไปนี้ 

  1. ลูกเรือที่พบควันไฟ (Fire Fighter)

จะต้องส่งสัญญาณให้แก่เพื่อนร่วมงานอีกท่าน (Back up) เพื่อให้ทราบถึงภาวะฉุกเฉิน เพื่อนร่วมงานป้องกันการแตกตื่นในห้องโดยสาร โดยจะให้รหัสลับของแต่ละสายการบินจะรีบเรียกเพื่อนลูกเรืออีกคน (Alert Crew Member) เช่น Halon แล้วรีบหยิบถังดับเพลิงที่ใกล้ที่สุด ที่เป็นชนิดน้ำยาเหลวระเหย บีซีเอฟ ฮาลอน 1211( Halon 1211 Fire Extinguisher) เป็นอันดับแรกเพราะ ถังดับเพลิงประเภทนี้มีประสิทธิภาพในการดับไฟและสามารถดับไฟที่เกิดจาก แก๊ส น้ำมัน กระดาษ หรือแม้แต่ไฟฟ้า เรียกว่าถังดับเพลิงครบวงจร ถังดับเพลิงชนิดนี้จะพ่นสารทำความเย็นออกมายับยั้งการทำงานของออกซิเจนในการเผาไหม้

       2. ลูกเรือคนที่ 3 (Communicator)

จะทำหน้าที่รายงานสถานการณ์ต่างๆกับนักบินทราบ1) สถานที่เกิดไฟไหม้ (Location) 2) เชื้อเพลิงที่ทำให้เกิดไฟไหม้  3) ความรุนแรง (Severity) 4) การจัดการกับไฟ (Action taken) โดยรายงานเป็นระยะๆอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งนักบินนำเครื่องลงจอด

ถึงแม้ว่าไฟไหม้นั้นเป็นเพียงไฟไหม้เล็กๆ แล้วก็สามารถดับได้แล้ว แต่ก็ต้องนำเครื่องบินลงจอดอยู่ดี เนื่องจากเป็นกฎการบิน ที่องค์กรการบินพลเรือนระหว่างประเทศ  (International Civil Aviation Organization : ICAO) ตั้งไว้ ถ้าถังดับเพลิงถูกใช้ไปแล้ว 1 ถัง เครื่องบินก็จะต้องบินลงสู่ภาคพื้นดินให้เร็วที่สุด เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุต่อไป นั่นแปลว่าหากเกิดไฟไหม้อีกครั้ง เครื่องบินอาจจะไม่มีถังดับเพลิงเพียงพอต่อการดูแลครั้งถัดไป 

แล้วบนเครื่องบินจะมีถังดับเพลิงอยู่ตรงไหนบ้าง และมีจำนวนเท่าใดนั้น จริงๆคำตอบไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับขนาดของเครื่องบิน ซึ่งจะอยู่บริเวณใกล้ๆทางออกฉุกเฉิน และในส่วนของห้องครัวการบิน (Galley) จึงทำให้ผู้โดยสารที่นั่งติดกับประตูทางออกฉุกเฉินจะต้องเป็นผู้ที่มีร่างกายแข็งแรง พร้อมที่จะช่วยเหลือเรื่องต่างๆ หากเกิดเหตุฉุกเฉิน (ก่อนการจองที่นั่งจะมีข้อความเตือนเสมอ)

สำหรับผู้โดยสารควรจะต้องทำตัวอย่างไรหากเจอกลุ่มควันในเครื่องบิน

       1.รีบแจ้งพนักงานให้ทราบถึงจุดเกิดเหตุ

  1. กลับไปนั่งในที่นั่งของตน พยายามอยู่ในสภาวะที่ปกติ ไม่ตะโกน หรือ ร้องไห้ เพราะอาจทำให้ผู้โดยสารท่านอื่นแตกตื่น แล้วทำให้การปฏิบัติงานของลูกเรือยากขึ้น 
  2. หากเกิดเหตุฉุกเฉินจริงๆ ต้องเชื่อฟัง และปฏิบัติตามคำนะนำของลูกเรืออย่างเคร่งครัด

อุปกรณ์ป้องกันการเกิดไฟไหม้บนเครื่องบินนั้น ไม่ได้มีแค่ถังดับเพลิง เดี๋ยวจะเข้าใจผิดกันไปใหญ่ ว่าทำไมมีแค่นี้ แต่ยังมีเครื่องดับเพลิงแบบอัตโนมัติ ที่จะดับไฟเอง เมื่อความร้อนถึงจุดที่ตั้งไว้ เพราะฉะนั้นในการเดินทางครั้งหน้า ลองสังเกตดูว่า บนเครื่องบินมีอุปกรณ์เหล่านี้กันบ้างไหม แล้วจะทำให้การเดินทางไม่น่าเบื่ออีกต่อไป

เห็นมั๊ยล่ะคะว่าเราต้องคอยระแวดระวังทุกอย่างก้าวของชีวิต และหากคุณต้องเดินทางกับลูกน้อยด้วยแล้วนั้น การรู้และทำความเข้าใจเกี่ยวกับข้อระมัดระวังในระหว่างการเดินทางนั้นก็เป็นเรื่องที่พึงกระทำ รู้ไว้ใช่ว่าใส่บ่าแบกหาม คำนี้ยังใช้ได้เสมอ

Resource:

https://www.skybrary.aero/index.php/Fire_in_the_Air

บทความที่น่าสนใจ